wo 26 juli 2017, 12:39 uur

Duitsland krijgt de schuld van moord op Turkse alevieten [COLUMN]

duitsland-turkijke[Door Peter Edel/Istanbul] – ‘Er hoeft in Turkije maar iets te gebeuren, of Duitsland heeft het gedaan’.

Het alevisme is een uit het sjiisme voortgekomen islamitische minderheid in Turkije. Ongeveer 20 procent van de Turken en Koerden behoort ertoe. Alevieten zijn een beetje vreemde eend in de islamitische bijt. Niet de Koran, maar de mens staat centraal in hun religieuze beleving. Het staat een aleviet ook vrij hoe over God te denken, of hoe het Opperwezen te vereren. Een ander verschil met het soennisme is de gelijkwaardigheid tussen man en vrouw tijdens het gebed. Terwijl mannen en vrouwen in de moskee gescheiden van elkaar bidden, doen alevieten dat gezamenlijk in een ruimte die zij de ‘cem’ noemen.

Alevieten zijn overwegend seculier ingesteld en hebben nogal eens een hang naar linkse ideologieën. De meest radicale onder hen tonen zich solidair met de gewapende activisten van de Marxistische DHKP/C. Bij de rellen na het protest rond Istanbuls Gezipark waren ook veel alevieten betrokken. Daarnaast vinden in de wijk Okmeydani in Istanbul, waar veel alevieten wonen, regelmatig gewelddadige confrontaties plaats met de oproerpolitie.

Selim I
De achtergronden van al deze opstandigheid liggen voor het oprapen. Alevieten worden sinds de vroegste dagen van het Ottomaanse Rijk gediscrimineerd, vervolgd en vermoord door de soennitische meerderheid. Van sultan Selim I, die in de zestiende eeuw duizenden alevieten over de kling liet jagen, tot premier Erdogan van de regerende Partij voor gerechtigheid en ontwikkeling (AKP), die de derde brug over de Bosporus naar deze bloeddorstige heerser vernoemde.

Deze overduidelijke provocatie van Erdogan staat niet op zich. Onder zijn AKP gaat de discriminatie van alevieten door zoals onder voorgaande regeringen. Nog altijd wordt hun status van afzonderlijke islamitische stroming ontkend. Zo krijgen alevitische dorpen keer op keer een soennitische moskee in de maag gesplitst door de overheid, waar ze niets mee hebben.

Seculiere soennieten konden er toen zij nog aan de macht waren ook wat van. In de nadagen van het bestuur onder Mustafa Kemal Atatürk, de oprichter van de Turkse Republiek, werden in de opstandige regio Dersim duizenden alevitische Koerden op beestachtige wijze vermoord, terwijl voor anderen deportatie volgde. En toen de tot de Partij voor de nationale beweging (MHP) behorende Grijze Wolven in 1978 de aanval openden op socialisten in de stad Maras, waren de vele tientallen slachtoffers overwegend alevitisch.

Sivas
Een tegenwoordig nog altijd veel besproken geweldsuitbarsting tegen alevieten vond in juli 1993 plaats in de Centraal-Anatolische stad Sivas. Alevitische intellectuelen kwamen daar bijeen in het Madimakhotel om de middeleeuwse alevitische dichter Pir Sultan Abdal te herdenken. Onder hen bevond zich de om zijn satirische teksten bekende staande schrijver Aziz Nesin. Ooit zei hij dat 60% van de Turken ‘dom’ was. Nesin maakte er daarnaast geen geheim van dat islam en Koran weinig voor hem betekenden.

Nesin werkte aan een vertaling van Salman Rushdies roemruchte boek De Duivelsverzen en wekte daarmee de toorn van fundamentalistische soennieten. Zij demonstreerden tegen hem bij het Madimakhotel, met leuzen als ‘weg met het secularisme’, ‘leve de sharia’ en ‘Madimak zal het graf van Nesin worden.’

De burgemeester van Sivas behoorde tot de islamistische Refah Partij (RP), een voorloper van de AKP. Hij riep de demonstranten op ‘door te gaan met de heilige oorlog’ en daar werd gevolg aan gegeven. Terwijl ze ‘alluhah akbar’, ‘dit is het vuur van de hel’ en ‘dood aan de ongelovigen’ riepen, staken ze het hotel in de brand, met 37 dodelijke slachtoffers als gevolg. Aziz Nesin overleefde. De politie moest hem ontzetten nadat de brandweer hem aan de woedende menigte had uitgeleverd.

Het lang duurde erg lang voordat de politie in actie kwam en ook de militaire bevelhebbers toonden zich terughoudend. Hoewel er 6000 soldaten in Sivas gelegerd waren, bleef een bevel uit om de menigte te verspreiden. Toenmalig premier Ciller en president Demirel werden geïnformeerd, maar ondernamen evenmin iets. De reden lag voor de hand: het kon niemand iets schelen dat de linkse alevieten letterlijk onder vuur kwamen te liggen.

33 verdachten van de brandstichting werden ter dood veroordeeld, wat in een gevangenisstraf werd omgezet. Ze werden verdedigd door advocaten die later vaak medewerkers en parlementariërs van de AKP werden.

Niet alle daders werden vervolgd. Er wisten er te ontkomen. In 2012 stelde de oppositievoerende Republikeinse Volkspartij (CHP) voor om verjaring uit te sluiten, zodat zij alsnog berecht konden worden. De AKP was hier niet voor te porren.

Ergenekon
Vier jaar eerder begonnen aanklagers behorend tot de beweging rond imam Fethullah Gülen een procedure tegen een groep seculiere Turken, die bekend kwam te staan als Ergenekon. Hen werd verweten samen te zweren tegen de AKP en de Gülenbeweging. Erdogan vond het schitterend en noemde zich ‘de aanklager namens de Turkse natie.’ Hij stond Gülens aanklagers veel ruimte toe, al verliep het Ergenekonproces verre van eerlijk.

De media van het Gülenimperium schoven een stapel zwarte pagina’s uit de Turkse geschiedenis in de schoenen van Ergenekon, waaronder de fatale brand in Sivas. De vermeende samenzweerders wilden soennieten en alevieten tegen elkaar uitspelen. Om chaos te creëren, heette het. Het feit dat de brand niet werd aangestoken door seculiere Turken, maar door een menigte soennieten kwam zo geriefelijk op de achtergrond.

Ondertussen is veel veranderd. De aanvankelijk zo innige samenwerking tussen Erdogan en Gülen sloeg verleden jaar om in een hevig conflict. Daarmee ontstonden omstandigheden waaronder de veroordeelden in verband met Ergenekon op vrije voeten konden komen. Hoewel de AKP hun veroordeling aanvankelijk toestond, waren zij voor die partij nu opeens slachtoffers, en zelfs potentiële bondgenoten tegen Gülen. Een U-bocht waar weinig politici mee weg zouden komen, maar die in Turkije geen probleem is.

Op 25 juni jl. stuurde het Directoraat voor de veiligheidsdiensten een brief aan hoofdcommissarissen van politie, waarin eerder aan Ergenekon toegeschreven misdaden aan de Gülenbeweging werden verbonden. De brandstichting in Sivas ontbrak in die brief. Kennelijk wil de AKP niet zo ver gaan om de Gülenbeweging ook daarvan te beschuldigen. De noodzaak om de echte daders uit de wind te houden kwam daarmee echter niet te vervallen voor Erdogan & Co. Dus moest een nieuwe ‘dader’ gevonden worden.

Duitsland
Toen de tragedie in Sivas eerder deze maand werd herdacht twitterde AKP-parlementslid Samil Tayyar dat de kwade genius achter de brand in het Madimakhotel in Duitsland gezocht moest worden. De Duitse ‘diepe staat’ zat er volgens hem achter. Die wilde de alevieten en soennieten tegen elkaar uitspelen. Om Turkije te destabiliseren, precies wat Gülens kranten over Ergenekon schreven.

Onverklaard bleef wat de Duitsers daarmee konden bereiken. Turkije is een belangrijke handelspartner van Duitsland. Zijn de Duitsers daarom niet juist gebaat bij een stabiel Turkije?

Bewijzen ontbraken. Er werd gefluisterd dat negen voortvluchtige verdachten voor de brand zich in Duitsland ophouden, maar wat bewijst dat? Is het zo vreemd dat uitwijkende Turken hun toevlucht zoeken in een land waar veel Turken wonen?

Tayyar sluit aan bij een lange traditie in Turkije. De uitspraak van een rechter te Frankfurt in 1997 over de banden van premier Ciller met de drugshandel, werd al een Duits complot genoemd. En toen rond dezelfde tijd protest in Turkije ontstond over een goudmijn waar met cyanide werd gewerkt, kregen Duitse stichtingen de schuld van de militairen en hun civiele medestanders.

Nadat die fabriek vervolgens door een aan de Gülenbeweging verbonden familie was overgenomen, en het protest aanhield, verwees Gülens krant Todays Zaman doodeenvoudig naar dezelfde samenzweringstheorie over die Duitse stichtingen. In mei dit jaar verscheen overigens een artikel in Gülens Nederlandstalige krant Zaman Vandaag waarin Turkse samenzweringstheorieën tegen Duitsland kritisch werden geanalyseerd. Prachtig, maar kennelijk is men daar vergeten dat het zusterdagblad Todays Zaman in 2007 bij een soortgelijke theorie aansloot.

Ook in de Ergenekonzaak dook een verband met Duitsland op. Althans, er ontstond een theorie waarin Ergenekon werd gelinkt aan de Duitse geheime dienst GSG 9. Het bewijs? Ergenekonverdachte (en oud-burgemeester van Istanbul) Bedrettin Dalan werd in Duitsland gesignaleerd.

Tijdens het protest rond Istanbuls Gezipark klonk hetzelfde deuntje. Toen had de Duitse luchtvaartmaatschappij Lufthansa het gedaan volgens Erdogans adviseur Yigit Bulut. En nu hebben we dan meneer Tayyar, die naast Bulut eveneens voor de samenzweringstheorieënafdeling van de AKP werkt.

Niet zelden wordt bij dergelijke fantasieën ingespeeld op misstanden in Duitsland die niemand kan ontkennen. Zoals de Tweede Wereldoorlog, islamofobie, discriminatie en het falende politieonderzoek rond de NSU-moorden, waarbij acht Turken het slachtoffer werden van neonazi’s. Stuk voor stuk niet best, om niet te zeggen verschrikkelijk. De genoemde samenzweringen tegen Turkije vanuit Duitsland zijn daarmee echter nog niet automatisch bewezen. Daar is gericht bewijs voor nodig, en juist daar ontbreekt het aan.

Kortom, er hoeft in Turkije maar iets te gebeuren, of Duitsland heeft het gedaan. Van de Duitsers wordt ondertussen verwacht dat ze braaf hun Patriotraketten in Turkije laten staan. Om bescherming te bieden tegen een Syrische waarvan het overigens zeer de vraag is of die er ooit zal komen.

Peter Edel/Istanbul

Van Peter Edel verscheen onlangs De diepte van de Bosporus, een politieke biografie van Turkije (Uitgeverij EPO, Antwerpen).

Volg Peter Edel op twitter.



Er zijn 31 reacties

  1. wim
    Geplaatst op 13 juli 2014 om 12:26 pm uur.

    Gedegen stuk Peter! Dank. De Alevieten ervaar ik overigens als goede denkers en warme mensen. Schrijvers en acteurs zijn toen gevlucht voor de overheid.
    Juist de Kunsten maken het dat er mooie mensen ontstaan. Vrij te respectvol te mogen denken over dat wat je ziet geeft geestelijke rijkdom.

    • Stratenmaker
      Geplaatst op 14 juli 2014 om 1:53 am uur.

      Heb jij uberhaupt wel vrienden of mensen die met jou om willen gaan?
      Wimpie ervaart de Alevieten als goede denkers en warme mensen. Hoeveel Alevieten ken jij nou helemaal? En zijn die representatief voor alle Alevieten in Turkije dan?
      Jij bent toch wel het ultieme bewijs dat je niet aan een boom hoeft te hangen om een eikel te zijn met je nutteloze toevoegingen.

      • Sjonnie
        Geplaatst op 15 juli 2014 om 6:22 pm uur.

        Alevieten zijn gewoon Turken en geen minderheden. Men wil graag onrust stoken.
        Vooral uit west europa.

        laat petertje maar eens haarfijn uitleggen
        Waarom er 12 turken + 1 duitse politie agente
        Vermoord zijn in Duitsland .En dat er zeker 10 jaar overeen gegaan zijn voordat het PER ONGELUK aan
        Het licht was gekomen. Zo dicht bij huis peter!!!

        Goed idee voor een volgende PRUT column

        • Stratenmaker
          Geplaatst op 16 juli 2014 om 12:38 am uur.

          Volgens Peter zal dat wel de schuld van de AKP zijn. Vraag me niet hoe hij het iedere keer weer presteert, maar na 15 alinea’s weet hij alles zo te brengen dat het toch altijd weer de schuld is van Erdogan.
          Smelten de poolkappen? Schuld van Erdogan!
          Tsunami in Japan?
          Schuld van Erdogan!
          ISIS in opkomst?
          Schuld van Erdogan!
          De zon gaat onder?

  2. sjonnie
    Geplaatst op 13 juli 2014 om 1:54 pm uur.

    ja,daar is wimpy weer!
    Oo wat een geweldig stuk zeg. Heerlijk he.
    Laat die geweldige petertje maar een naar zijn eigen rotzooi kijken.
    En DAARNA naar een ander wijzen.

    • Willem van Oranje
      Geplaatst op 13 juli 2014 om 4:45 pm uur.

      sjonnie-stratenmakertje Adolfje – hollandertje – 🙂

      • Sjonnie
        Geplaatst op 15 juli 2014 om 6:03 pm uur.

        Klets maar raak Wimpy

        • Willem van Oranje
          Geplaatst op 20 juli 2014 om 9:02 pm uur.

          ik kies voor jou de term “M.B.F” 🙂
          minimal brain function. En dat is nog vriendelijk bedoeld ook..

    • wim
      Geplaatst op 14 juli 2014 om 12:15 am uur.

      Ja Peter het is blijkbaar moeilijk te verteren als men positief is over iets. Complimenten krijg men overigens te weinig.
      Wat me wel opvalt is het gebruik van verschillende namen door inzenders. Bijzonder…

      • Stratenmaker
        Geplaatst op 14 juli 2014 om 1:58 am uur.

        Sherlock Holmes is in the house. Heb jij de hele dag niks anders te doen dan op dit forum nutteloze berichten te schrijven en de server te vullen?
        Zeker geen werk in Turkije voor jou, omdat je op de verkeerde partij hebt gestemd?
        ‘Ja Peter, slijmerdeslijmerdeslijm, zit mijn arm er diep genoeg in Peter? Zal ik nog een extra accountje aanmaken zodat we in de meerderheid lijken te zijn Peter? Ik heb toch de hele dag niks te doen Peter’.

    • bliksemschicht
      Geplaatst op 14 juli 2014 om 12:50 am uur.

      O sjonnie sing een liedtje voor mij allleeen ! O sjonnie jij behoort tot die 60% waar Aziz Nesin het over had.

      • Stratenmaker
        Geplaatst op 14 juli 2014 om 2:01 am uur.

        En jij tot die groep mensen die ze in dat hotel hadden moeten laten zitten.

        • Sjonnie
          Geplaatst op 15 juli 2014 om 5:48 pm uur.

          willempy ruikje overal ….. Lalalala
          Je weet niet eens wie ik ben.niets mee te maken wat en hoe jij erover denkt.

          • Sjonnie
            Geplaatst op 15 juli 2014 om 6:24 pm uur.

            Dit had dus onder de reactie van wim moeten staan.sorry

  3. Patrick
    Geplaatst op 13 juli 2014 om 4:14 pm uur.

    Welke eigen rotzooi?

  4. bliksemschicht
    Geplaatst op 14 juli 2014 om 12:40 am uur.

    Objectief, duidelijk en verhelderend ! keep up the good work Peter.
    Turkije glijd langzaam maar zeker af naar roerige tijden. Aziz Nesin had een punt.

    • Sjonnie
      Geplaatst op 15 juli 2014 om 6:10 pm uur.

      En die/dat rotzooi komt altijd van buiten de lands grenzen om rotzooi te trappen. turken weten heel goed wie ze steunt. Laten ze blij zijn dat ze onder een veilige vlag mogen wonen.

  5. Stratenmaker
    Geplaatst op 14 juli 2014 om 1:49 am uur.

    Peter,
    Leuke aaneenschakeling van ‘feitjes’ en suggesties, maar verder een hopeloos warrig en onsamenhangend betoog. Ik heb het 2 keer gelezen, maar ik kan het punt dat je precies wilt maken niet ontdekken.
    Ik meen wel te bespeuren dat je sympathie hebt voor vrijdenkende naar het communisme neigende Alevieten. Vooral het type Aleviet dat dicht bij jou staat, namelijk de bijna atheïstische normloze Aleviet, lijk je een warm hart toe te dragen. Niet verrassend, want je wilt immers graag mensen die Turkije zouden kunnen omvormen in een soort 2e West-Europa in het zonnetje zetten. Dat is tenminste wel de rode draad in je columns.
    Uiteraard vergeefse moeite, want de Turkse bevolking wil in meerderheid een conservatief neo-liberaal islamistisch beleid gevoerd zien in ons mooie land. En dat zal gelukkig ook zo blijven tot in lengte van dagen, zo lang deze regering zo blijft presteren zoals ze de afgelopen 12 jaar heeft gedaan.

    Wat ik verder opmerk is dat je in je betoog steeds maar weer wijst op het ontbreken van bewijs voor van alles en nog wat.
    Toch vreemd dat iemand als jij steeds maar weer bewijs wilt zien, terwijl je zelf uitblinkt in het bewijsloos poneren van stellingen en papegaaien van Capulcu organisaties.
    Iemand anders moet voor meneer Edel met stapels bewijs op komen draven, maar meneer zelf mag zich lekker uitleven met loze beschuldigingen. En als er iemand aan meneertje edel vraagt om het bewijs onder zijn stellingen, dan wil meneer ineens niet meer discussiëren.
    Dat maakt jou een waardeloze journalist en als mens deug je al helemaal niet. Wees toch eens een vent en meet met gelijke maten.

  6. Birol
    Geplaatst op 14 juli 2014 om 9:34 am uur.

    En maar opstoken en onrust zaaien,verhaaltjes verzinnen?jij moet lekker zo door gaan,maak je geen vrienden mee..

    • Sjonnie
      Geplaatst op 15 juli 2014 om 5:51 pm uur.

      ja, ze zijn dol op minderheden…….
      Als ze maar ver ver wegblijven uit hun buurt.

  7. Hasan
    Geplaatst op 14 juli 2014 om 10:35 am uur.

    Stratenmaker, bespaar je de moeite vriend. De meeste die petertje steunen op deze site is petertje zelf denk ik. In het verleden ben ik ook in felle discussie geraakt met dit wezen die columns maakt waarin alleen lucht zit. Ook ik heb hem herhaalde keren gevraagd met feiten te komen, maar daar krijg je gewoonweg geen reactie op. Het is wel een wezen die zijn eigen ego streelt, maar als het erop aankomt ontkent hij zelfs hetgeen wat hij zelf in de wereld heeft gebracht. Ik ben degene die petertje, petertje noemde en hij antwoorde dat hij 1.85m was. M.a.w. hij begreep het niet helemaal (en dat voor een sprookjesfiguur die zijn sprookjes columns noemt. Ook zou jij (vertelde hij dus zelf in zijn eerdere columns) getrouwd zijn met een Koerdische vrouw. Later ontkent hij het weer. In de tijd dat Ergenekon begon, vertelde hij dat zijn Koerdische uitgever ook gevlucht was (waarom??? is niet duidelijk) later ontkent hij dat. Dus Stratenmaker…. Ik lees je reacties met mijn mondhoeken naar boven, maar stop aub niet al te veel tijd in deze eikel die op het punt staat te vallen van de boom in de tuin van Kilicdaroglu….

  8. peter edel
    Geplaatst op 14 juli 2014 om 2:51 pm uur.

    Hier staat toch heel duidelijk ‘Turkse uitgever’

    http://www.turksnieuws.nl/2012/12/14/mijn-turkse-uitgever-is-gevlucht-column/

    Het is maar een voorbeeldje van de onzin die we van Hasan gewend zijn. Hij leeft in zijn eigen wereldje, waarin hij graag wil denken dat ik een Koerdische uitgever én een Koerdische vrouw heb. Het heeft dan ook weinig zin hier op in te gaan.

    • Stratenmaker
      Geplaatst op 14 juli 2014 om 8:41 pm uur.

      En toch ben je er bij deze op in gegaan, ijdeltuitje die je bent.
      Wees nou eens een vent en maak een duidelijke keuze: Ga je ons nou negeren of blijf je je tegensprekers via een omweg dan wel in de derde persoon aanspreken?
      Je bent niet eens in staat om de daad bij je woord te voegen, zoveel weten we inmiddels in ieder geval wél over jou.
      Zwakkeling van 1 meter 85.

    • Stratenmaker
      Geplaatst op 14 juli 2014 om 8:59 pm uur.

      Een Koerd is ook een Turk, onnozele. Of wou je beweren dat hij een Koerdisch paspoort heeft?

      • Izmir
        Geplaatst op 15 juli 2014 om 3:28 am uur.

        Wat een haat. Ze zeggen toch in turks, de gene die de waarheid verteld word verjaagd uit 7 regios of iets in die aard. Jij bent zo een hater stratenmaker.

        • Stratenmaker
          Geplaatst op 16 juli 2014 om 12:46 am uur.

          Tuurlijk. En jij bent God’s mooiste geschenk aan deze aarde.
          Haat is hetgeen wat in jou zit beste vriend. Jij loopt al een jaar of 12 met wrok rond die steeds intenser wordt, naarmate meer en meer duidelijk word dat jouw semi-atheïstische Kemalistische ideologie in ons mooie Turkije gelukkig definitief het onderspit heeft gedolven.
          Binnenkort nog even Ataturk van de bankbiljetten gummen en vervangen door meer moderne helden van de Turkse Republiek en jij zal in alle staten zijn. Over haat gesproken.

      • Sjonnie
        Geplaatst op 15 juli 2014 om 6:00 pm uur.

        Ik denk Dat Petertje het never zal begrijpen.
        Dat wat hij niet ziet is dat in Turkije iedereen gelijk is. Dus geen minderheden. Daar kan een menig ander land wel een puntje aan zuigen.
        Hoeveel koerdische minister presidenten hadden ze in Turkije al gehad? 3!
        In het land waar peter vandaan komt hebben ze al 3 politiek partijen opgericht TEGEN die minderheden. 2/3 is al verwilderd.

        Ik plaats bewust geen lange reacties.

    • peter edel
      Geplaatst op 15 juli 2014 om 6:36 am uur.

      Daar voeg ik aan toe: staat in dit artikel dat mijn uitgever Koerdisch is?

      • Stratenmaker
        Geplaatst op 16 juli 2014 om 12:42 am uur.

        Toch stiekum reageren he?
        🙂
        Geeft niet hoor Pjotr, je maakt me toch nog aan het lachen…

      • Stratenmaker
        Geplaatst op 21 juli 2014 om 2:17 am uur.

        Moet dat in dit bewuste artikel staan dan? We weten meer van jou dan jij denkt, ook al heb je dat zelf niet gepubliceerd.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Laatste Video: Erdogan veroordeelt bloed...
Het laatste nieuws van Lokum.nl